ولایت در لغت به معنی سرپرست و حاکم، و مطلقه هم یعنی دارای اختیارات تام است.  البته این مقام و منصب در ابتدا از آنِ خداوند متعال می باشد، در مرحله بعد از طرف خداوند چنین اختیاری به پیامبران و جانشینان آنها تفویض شده است.

«و اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولوا الامر منکم[1]»

« اطاعت کنید خدارا واطاعت کنید پیامبرخدا را و اولو الامر (اوصیای پیامبر) را.»

برخی از مفسران شیعه فرموده اند: «اولوا الامر همان امامان معصوم دوازده گانه اند.»

زیرا خداوند عالم را بی حاکم و بی صاحب رها نمی کند، تا هرج و مرج پیش آید چون چنین کاری از یک فرد عاقل قبیح است چه رسد به خداوند که خالق تمام عقلاء است.

ولایت مطلقه فقیه:

تمام اختیاراتی که در جهت حکومت و سیاست برای پیغمبر(ص) و ائمه طاهرین(ع) بوده است، برای فقیه عادل هم ثابت است و فرقی در این جهت "حکومت و سیاست" بین آنان معقول نیست، زیرا والی هر کس باشد مجری احکام شریعت، اقامه کننده حدود و گیرنده خراج و سایر مالیات ها است، و دارای حق صرف و خرج در جهتی است که مصلحت مسلمین است.

همانگونه که پیامبر(ص) و ائمه(ع) به زانی حد می زدند و نیز صدقات را جمع آوری می کردند ، فقیه هم چنین حقی را دارد. و وجوب اطاعت فقیه همانند وجوب اطاعت از آنان است[2].

به همین دلیل هنگام شروع غیبت کبری گویا کسی از حضرت امام زمان(ع) پرسیده است که: اگر در عصر غیبت که مردم به شما دسترسی ندارند وقایع جدیدی پیش آید چه کنند؟ حضرت فرمودند:

"و اما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها الی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله."[3]

ترجمه: در پیش آمدها و رخدادها به فقیهانی که با گفتار ما آشنائی کامل دارند مراجعه کنید که آنان حجت ما بر شمایند. همانگونه که من حجت خدایم.

مقصود از روات حدیث همان فقهاء و مراجع تقلید شیعه هستند که به عنوان نائب عام امام زمان(ع) در حدیث فوق معرفی شده اند، البته برای این فقیهان شرایط و ویژگیهایی در حدیث امام عسکری(ع) گفته شده است:

"و اما من کان من الفقهاء، صائنا لنفسه، حافظه لدینه، مخالفا لهواه، مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه، و ذلک لا یکون الا بعض فقهاء الشیعة لا جمیعهم[4]."

"اما کسی که دارای مقام فقاهت است: 1- خود نگهدار. 2- نگهبان دین. 3- مخالف با هوای نفس. 4- فرمانبردار مولا و خداوند متعال است. "با این ویژگی ها" بر عامه مردم است که از او پیروی نمایند، البته تمام فقهای شیعه چنین نیستند، بعضی از آنها چنین اند